Sepet ortalaması
Sepet ortalaması, bir dönemdeki KDV hariç net satışın işlem (fiş) sayısına bölünmesiyle bulunan, müşterinin alışveriş başına bıraktığı ortalama tutardır.
Diğer adlarısepet büyüklüğü, fiş ortalaması, ortalama sepet tutarı, ortalama işlem tutarı, ATV, average basket value
Formül
Net satış (KDV hariç) ÷ İşlem (fiş) sayısı- Net satış
- İade, iskonto ve KDV düşülmüş satış tutarı.
- İşlem (fiş) sayısı
- Dönemdeki satış fişi adedi; iptal ve iade fişleri hariç.
- Fiş başına ürün adedi (UPT)
- Satılan toplam adet ÷ İşlem sayısı.
- Ortalama birim fiyat
- Net satış ÷ Satılan toplam adet. Sepet ortalaması = UPT × Ortalama birim fiyat.
Hesaplayıcı
Kendi rakamlarınızı girin; sonuç anında hesaplanır. Varsayılan değerler aşağıdaki örnek hesabın rakamlarıdır.
Sonuç80 TL
Örnek hesap
Nasıl yorumlanır, kaç olmalı?
Sepet ortalaması satışın üç çarpanından biridir: net satış = ziyaretçi sayısı × dönüşüm oranı × sepet ortalaması. Sepet düştüğünde önce hangi alt çarpanın düştüğü ayrılır. Fiş başına ürün adedi düştüyse sorun çapraz satışta ve ürün yerleşimindedir; ortalama birim fiyat düştüyse ürün karması ucuz segmente ya da indirimli ürüne kaymıştır. İki durumun müdahalesi farklıdır ve karıştırıldığında kampanya bütçesi boşa gider.
Enflasyonda nominal sepet artışı reel büyüme demek değildir. Ipsos Hane Tüketim Paneli'ne göre 2026'nın ilk çeyreğinde hızlı tüketim ürünlerinde hane başına alışveriş başına harcama 334 TL'ye çıktı ve yıllık yüzde 28 arttı; BİM'in 2026 ilk çeyrek faaliyet raporu aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecek enflasyonunu ortalama yüzde 33 olarak veriyor. Yüzde 28'lik nominal artış, sepetin reel olarak küçüldüğünü gösterir. Alışveriş sıklığı da ayrıca okunur: Ipsos'a göre 2025'in ilk yarısında hane başına alışveriş sıklığı 124 kez oldu ve bir önceki yılın aynı dönemine göre 21 kez arttı.
Sepet ortalamasının doğru değeri formata, fiyat konumuna ve kanala bağlıdır; karşılaştırma aynı format ve kanal içinde, kendi geçmişinizin çeyreklik bandıyla ve enflasyondan arındırılarak yapılır. Mindpera'da Mind Ops sepet ortalamasını ciro ve dönüşümle aynı günlük mağaza karnesinde hesaplar; bandın dışına çıkan mağaza sorumlusuna görev olarak düşer.
| Bağlam | Değer | Not |
|---|---|---|
| Hızlı tüketim, hane başına alışveriş başına harcama, 2026 ilk çeyrek (Ipsos) | 334 TL (yıllık +%28) | Tüm kanallar; mağaza fişi değil hane alışverişi. |
| Aynı gösterge, 2025 ilk yarı (Ipsos) | 266 TL (yıllık +%17) |
Nerede yanıltır?
- İade ve iptal fişleri işlem sayısına eklendiğinde sepet olduğundan düşük çıkar; iade tutarı ile iade fişinin nasıl düşüleceği tanımda yazılı olur.
- KDV dahil ve KDV hariç ciro karışır; gıda ve gıda dışı KDV oranları farklı olduğu için karma değişince sepet de oynar.
- Kurumsal, toptan ve personel satışları ortalamayı çeker; bu satışlar ayrı tutulur ve ortalamanın yanında medyan da izlenir.
- Terim karışır: halka açık perakendecilerin raporlarında "sepet büyüklüğü" fiş başına tutardır ve bu kütüphanede sepet ortalaması olarak geçer; fiş başına ürün adedi ise sepetteki ürün adedidir (UPT).
Hesap için gereken veri
- POS fiş başlığı: fiş numarası, tarih, mağaza, iptal ve iade işareti
- Fiş satırı: ürün, adet, KDV hariç net tutar
- Müşteri tipi: perakende, kurumsal, personel
- Kanal: mağaza, online, mağazadan karşılanan online sipariş
Bu KPI'ı hesaplayan Mindpera ürünleri
İlgili rehberler
Mağaza satışı nasıl okunur: ziyaretçi, dönüşüm, sepet ve metrekare verimi
Sepet büyüklüğü = net satış ÷ fiş sayısı: 1 milyon TL ve 12.500 fişle 80 TL. Market satışı = ziyaretçi × dönüşüm × sepet; düşen çarpanı bulun.
Mağazacılıkta KPI nedir: market ve perakende KPI'ları, formülleri
Mağazacılıkta KPI nedir? Zincir market için 14 KPI'nın formülü, tek şubenin rakamlarıyla çalışılmış örnek ve aynı KPI'nın iki raporda neden farklı çıktığı.
Sık sorulan sorular
- Sepet ortalaması ile sepetteki ürün adedi (UPT) arasındaki fark nedir?
- Sepet ortalaması (sepet büyüklüğü) fiş başına tutardır, UPT ise fiş başına ürün adedidir. İkisi birbirine ortalama birim fiyatla bağlanır: sepet ortalaması = UPT × ortalama birim fiyat. 2,4 adetlik sepet ve 33,33 TL ortalama birim fiyat, 80 TL sepet ortalaması verir. Terim raporlar arasında karışır; raporda hangisinin kastedildiği yazılır.
- Sepet ortalaması nasıl artırılır?
- Önce hangi alt çarpanın düştüğü bulunur. Fiş başına ürün adedi düşükse tamamlayıcı ürün yerleşimi, kasa önü düzeni ve paket teklifler çalışılır. Ortalama birim fiyat düşükse ürün karması ve fiyat merdiveni gözden geçirilir. İndirimle büyüyen sepet marjı yiyebilir; bu yüzden sepet artışı brüt marjla birlikte okunur.