Stok doğruluk oranı
Stok doğruluk oranı, sayılan kalemlerden sistem kaydı fiziksel sayımla tanımlı tolerans içinde eşleşenlerin payıdır; stok kayıtlarına ne kadar güvenilebileceğini kalem bazında gösterir.
Diğer adlarıkayıt doğruluğu, envanter doğruluğu, stok kayıt doğruluğu, IRA, inventory record accuracy
Formül
Kaydı tolerans içinde doğru çıkan kalem sayısı ÷ Sayılan toplam kalem sayısı × 100- Kalem
- Sayımın birimi: ürün-lokasyon eşleşmesi (SKU ve raf ya da mağaza).
- Tolerans
- Kaydın doğru sayıldığı sapma sınırı: yüksek değerli kalemde sıfır adet, düşük değerli kalemde yazılı küçük bir yüzde.
- Sayılan toplam kalem
- Dönemde tam ya da döngüsel sayımla sayılan ürün-lokasyon eşleşmesi sayısı.
Hesaplayıcı
Kendi rakamlarınızı girin; sonuç anında hesaplanır. Varsayılan değerler aşağıdaki örnek hesabın rakamlarıdır.
Sonuç%96
Örnek hesap
Nasıl yorumlanır, kaç olmalı?
Kayıt doğruluğu iki ölçüyle izlenir ve ikisi farklı şey söyler. Sayım farkı oranı tutarı ölçer; eksi ve artı farklar birbirini götürdüğünde küçük görünebilir. Stok doğruluk oranı kalemi sayar ve kayda operasyonel olarak ne kadar güvenilebileceğini gösterir. Kayıtta görünen ama rafta olmayan mal stok bulunurluğunu iyimser gösterir, otomatik siparişi durdurur ve satış kaybını görünmez yapar.
Şube stoğu online siparişe açıldığında kayıt hatası doğrudan müşteriye yansır. Online market siparişi şube rafından toplanıyorsa sistemde görünen ama rafta olmayan ürün, eksik teslim ya da ikame ürün demektir; müşteri hatayı kapıda görür. Kaybın kaynağına ilişkin eldeki Türkiye verisi eskidir: TPF'nin 2018'de aktardığı Sensormatic endeksine göre mağaza kayıplarının yüzde 18,43'ü idari hatadan, yani kayıt ve süreç hatasından geliyordu.
Tolerans ve hedef ürün grubuna göre kurulur: A grubunda dar tolerans ve sık sayım, uzun kuyrukta daha geniş tolerans. Hedef kendi döngüsel sayım geçmişinizin çeyreklik bandından ve eğiliminden çıkarılır. Mindpera'da Mind Stock sayım açıldığı anda bakiyeyi dondurur, farkı ürün, lokasyon, sayım ekibi ve tarih kırılımında açar; fark belirli bir rafta yoğunlaştığında ajan depo sorumlusuna tekrar sayım görevi açar.
Nerede yanıltır?
- Tolerans yazılı olmazsa aynı sayım iki ekipte farklı doğruluk oranı verir; tolerans ürün grubuyla birlikte raporda yazılır.
- Sayım sırasında satış ve sevk devam ederse doğru kayıt yanlış görünür; sayım açıldığında bakiye dondurulur, ara hareketler ayrı tutulur.
- Yalnızca sorunlu raflar sayılırsa oran kötümser, yalnızca kolay raflar sayılırsa iyimser çıkar; sayım örneklemi ABC sınıfına göre planlanır.
- Kalem SKU olarak tanımlanırsa toplam adet doğru ama raf lokasyonu yanlış olan kayıt doğru görünür; depoda kalem ürün-lokasyon olarak tanımlanır.
Hesap için gereken veri
- Sayım okumaları: ürün, lokasyon, adet, sayım ekibi ve zaman
- Sayım anında dondurulmuş sistem bakiyesi ve sayım süresince oluşan hareket kuyruğu
- ABC sınıfı ve ürün grubuna göre tolerans tablosu
Bu KPI'ı hesaplayan Mindpera ürünleri
İlgili rehberler
Stok sayımı nasıl yapılır: mağaza ve depo için adım adım
Market sayımı nasıl yapılır? Hareketi dondurun, her bölgeyi iki kişi saysın, farkı nedensiz kapatmayın. Döngüsel sayımla doğruluk %97-99,5'e çıkar.
Sayım farkı bulundu: nedeni nasıl bulunur, nasıl kapatılır
Sayım farkı nasıl kapatılır? Eksi ve artı farkı ayrı okuyun: net %0,63 görünen fark toplamda %6,54 olabilir. Neden analizi, muhasebe kaydı ve kabul bandı.
Sık sorulan sorular
- Stok doğruluk oranı nasıl hesaplanır?
- Sistem kaydı sayımla tolerans içinde eşleşen kalem sayısı, sayılan toplam kalem sayısına bölünüp 100 ile çarpılır. 12.500 kalemin 12.000'i doğru çıktıysa oran 12.000 ÷ 12.500 × 100 = yüzde 96'dır. Kalem ürün-lokasyon eşleşmesidir; tolerans ürün grubuna göre yazılır ve sayım sırasında bakiye dondurulur.
- Stok doğruluk oranı kaç olmalı?
- Tek bir evrensel değer yoktur; hedef ürün grubuna ve toleransa göre kurulur. En çok satan ürünlerde dar tolerans ve yüksek hedef, uzun kuyrukta daha geniş tolerans uygulanır. Hedef, kendi döngüsel sayım geçmişinizin çeyreklik bandından çıkarılır; oran düşüyorsa hangi lokasyonda, hangi ekipte ve hangi ürün grubunda düştüğü bulunur.
- Stok doğruluk oranı ile sayım farkı oranı arasındaki fark nedir?
- Stok doğruluk oranı kaç kalemin kaydının doğru olduğunu sayar ve operasyonel güveni ölçer. Sayım farkı oranı farkın tutarını stok değerine böler ve finansal etkiyi ölçer. Tutar bazlı fark eksi ve artıların birbirini götürmesiyle küçük görünebilir; kalem bazlı doğruluk bu durumu saklamaz. İki ölçü aynı sayım raporunda birlikte verilir.