Katkı payı
Katkı payı, satıştan yalnızca değişken maliyetler düşüldükten sonra kalan tutardır; sabit giderleri karşılayacak ve kar bırakacak kısmı gösterir.
Diğer adlarıkatkı marjı, katkı payı oranı, contribution margin
Formül
(Net satış − Değişken maliyetler) ÷ Net satış × 100- Net satış
- KDV hariç, iade ve iskonto düşülmüş satış tutarı.
- Değişken maliyetler
- Satış adediyle birlikte artan maliyetler: satılan malın maliyeti, kart komisyonu, online sipariş teslimat gideri, ambalaj, satışa bağlı prim.
- Birim katkı payı
- Birim satış fiyatı − Birim değişken maliyet; ürün ve kategori analizinde kullanılır.
Hesaplayıcı
Kendi rakamlarınızı girin; sonuç anında hesaplanır. Varsayılan değerler aşağıdaki örnek hesabın rakamlarıdır.
Sonuç%29
Örnek hesap
Nasıl yorumlanır, kaç olmalı?
Katkı payının bütün değeri, değişken ile sabit maliyetin doğru ayrılmasına bağlıdır. Değişken maliyet satışla birlikte artar: satılan malın maliyeti, kart komisyonu, online sipariş teslimat gideri, ambalaj ve satışa bağlı prim. Sabit maliyet satış olmasa da ödenir: asgari kira, maaşlı kadro, amortisman, sigorta. Enerji ve ciro kirası gibi kalemler yarı değişkendir; sabit kısmı sabit gidere, ciroya bağlı kısmı değişken maliyete yazılır.
Brüt marjdan farkı buradadır. Brüt marj yalnızca ürün maliyetini düşer; katkı payı satışı yapmanın bütün değişken bedelini düşer. Şubede yüzde 38 brüt marjla satılan ürün, toplama ve teslimat gideri satışın yüzde 18'ini bulan online siparişte yüzde 20 katkı payıyla satılır. Kanal, kampanya ve ürün kararları bu yüzden katkı payıyla verilir. Başabaş ciro da buradan çıkar: Sabit giderler ÷ Katkı payı oranı.
Katkı payı ürün, kategori ve kanal kırılımında aylık izlenir; oranı düşen kalemin fiyatı, alış koşulu ya da kanalı gözden geçirilir. Mindpera'da Mind Cost ürün ve kategori bazında brüt marjı iki maliyet yöntemiyle hesaplar ve navlun, gümrük ve dağıtılmış alım giderini ürün maliyetine indirir; katkı payı bu tabandan değişken giderler düşülerek kurulur. Kart komisyonu ve teslimat verisi ayrı sistemlerde duruyorsa kurulumda aynı modele bağlanır.
Nerede yanıltır?
- Maaşlı kadro ve asgari kira değişken maliyete yazılır; katkı payı düşük görünür ve karlı kalem gereksiz yere listeden çıkarılır.
- Kart komisyonu ve teslimat gideri değişken maliyete eklenmez; online sipariş kanalı şubeyle aynı katkıyı veriyormuş gibi okunur.
- Katkı payı tutarı ile oranı karıştırılır: düşük oranlı ama çok satan ürün toplam katkıda ilk sıradadır, oran sıralaması bunu gizler.
Hesap için gereken veri
- Satış faturası ve POS satış satırı (KDV hariç)
- Ürün bazında alış maliyeti
- Kanal bazında kart komisyonu ve teslimat giderleri
- Gider hesaplarının sabit, değişken ve yarı değişken sınıflandırması
Bu KPI'ı hesaplayan Mindpera ürünleri
İlgili rehberler
Sık sorulan sorular
- Katkı payı ile brüt kar arasındaki fark nedir?
- Brüt kar satıştan yalnızca satılan malın maliyetini düşer. Katkı payı ise satışla birlikte artan bütün maliyetleri düşer: mal maliyetine ek olarak kart komisyonu, teslimat, ambalaj ve satışa bağlı prim. Bu yüzden katkı payı her zaman brüt kardan düşük ya da ona eşittir. Kanal ve kampanya karşılaştırması katkı payıyla yapılır.
- Birim katkı payı nasıl hesaplanır?
- Birim satış fiyatından (KDV hariç) birim değişken maliyet çıkarılır. 250 TL'ye satılan, alış maliyeti 185 TL, kart komisyonu ve ambalaj gideri 5 TL olan bir üründe birim katkı payı 60 TL, oranı yüzde 24'tür. Kategori yönetiminde ürünler bu tutara ve satış adedine göre sınıflandırılır; toplam katkı tutarı ile adet birlikte okunur.
- Katkı payı ile başabaş noktası nasıl bulunur?
- Sabit giderler katkı payı oranına bölünür. Aylık sabit gideri 200.000 TL, katkı payı oranı yüzde 29 olan bir mağazanın başabaş cirosu 689.655 TL'dir. Bu cironun altında her satış sabit gidere katkı verir ama kar bırakmaz. Aynı hesap adet için birim katkı payıyla yapılır: Sabit giderler ÷ Birim katkı payı.