Zincir marketler için karar yazılımı

Raf fiyatı ile kasa fiyatı farklı çıkarsa ne olur? Fiyat etiketi yönetmeliği ve market uyum listesi

Son güncelleme: 5 Ekim 20267 dk okuma

Kimin içinMağaza müdürü, zincir market operasyon direktörü, fiyatlama ve kategori ekibi, hukuk ve uyum

Raf fiyatı ile kasa fiyatı farkı için yazılan içeriğin neredeyse tamamı tüketiciye nereye şikayet edeceğini anlatır. Perakendecinin sorusu farklıdır: fark neden oluşuyor, hangi kural bağlıyor ve mağazada her gün nasıl önleniyor. Bu rehber Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin mağaza operasyonuna dokunan kurallarını, denetim ve ceza rakamlarını ve etiket-kasa mutabakatının adımlarını sırayla anlatıyor. Hukuki görüş değildir; uygulamadan önce yürürlükteki metin kontrol edilir.

Fiyat etiketinde hangi bilgiler zorunlu?

Fiyat etiketi kuralları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 54. maddesine ve bu maddeye dayanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne dayanır. Ticaret Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre satışa sunulan malın etiketinde üretim yeri, ayırıcı özelliği, tüm vergiler dahil satış fiyatı ve birim fiyatı yer alır.

Birim fiyat; miktar, uzunluk (metre), ağırlık (kilogram), alan (metrekare) ya da hacim (metreküp) üzerinden verilir. Açık satılan üründe etikette yalnızca birim fiyat yazılır. Birim fiyat satış fiyatına eşitse ayrıca yazılmayabilir. Elektronik ve dijital etiket kullanımı serbesttir.

Açık satılan üründe dara düşülür. 11 Ekim 2025 tarihli değişiklikle dara, malın birim fiyatını etkilemeyecek nitelikteki ambalaj, kap ya da benzeri malzemenin ağırlığı olarak tanımlandı; tartıda bu ağırlık satış miktarından çıkarılır.

Fiyat etiketinin zorunlu alanları
Etiket alanıNe yazılırNot
Satış fiyatıTüm vergiler dahil fiyatKasadaki fiyatla aynı olmalı
Birim fiyatMiktar, metre, kilogram, metrekare ya da metreküp başına fiyatSatış fiyatına eşitse yazılmayabilir
Üretim yeriMalın üretildiği yerZorunlu alan
Ayırıcı özellikMalı benzerinden ayıran bilgiZorunlu alan
Açık satılan ürünYalnızca birim fiyatTartıda dara düşülür

Raf ve kasa fiyatı farklıysa hangi fiyat geçerli?

Ticaret Bakanlığı'nın fiyat etiketi bilgilendirmesine göre raf etiketinde yazan fiyat ile kasada uygulanan fiyat farklıysa tüketici lehine olan, yani düşük fiyat uygulanır. Etiket düşükse perakendeci aradaki farkı marjından verir; etiket yüksekse tüketici fazla ödemeye yönlendirilmiş olur ve bu durum şikayet ve denetim konusudur.

Fark büyük ölçüde fiyat değişikliği gününde doğar. Yeni fiyat merkezde tanımlanır ve kasaya aynı gün iner; raf etiketi ise basılır, dağıtılır ve mağaza ekibi tarafından tek tek değiştirilir. Yüksek enflasyonda haftalık fiyat değişikliği sayısı arttıkça bu aralık açılır. Elektronik raf etiketi etiketi merkezden günceller; Migros 2025 sonunda 816 mağazada elektronik raf etiketi kullanıyordu.

Farkın maliyeti iki kalemdir: doğrudan marj kaybı ve idari para cezası riski. Aşağıdaki örnek birinci kalemi tek bir ürün üzerinden gösterir; ikinci kalemin büyüklüğü denetim bölümündedir.

İndirimli satışta önceki fiyat nasıl belirlenir?

11 Ekim 2025 tarihli Resmi Gazete'de (sayı 33044) yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliğiyle fiziki mağazada indirimden önceki fiyat, indirimden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat oldu; önceden bu süre 30 gündü. 1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de (sayı 33297) yayımlanan ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği aynı 10 günlük kuralı internet sitesi ve mobil uygulama dahil bütün kanallardaki indirim ilanlarına getirdi; önceki fiyat, indirimin yapıldığı kanaldaki fiyata göre belirlenir. Meyve-sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ve hizmetlerde indirimden hemen önceki fiyat esas alınır.

Kampanya tarafında Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesi, başlangıç ve bitiş tarihi belli olmayan indirim yapılmasına izin vermez; afiş ve internet ilanında tarihler yazılır. Bu iki kuralın operasyondaki karşılığı aynıdır: her ürünün fiyat geçmişi en az on gün geriye tarihli olarak saklanır ve indirim etiketi bu geçmişten üretilir.

İndirimden önceki fiyat
Aynı satış kanalında son 10 günde uygulanan en düşük satış fiyatıMağazada 11 Ekim 2025'ten, internet ve uygulamada 1 Ağustos 2026'dan beri. Çabuk bozulan ürün ve hizmette indirimden hemen önceki fiyat.
Gösterilen indirim oranı
(Önceki fiyat − İndirimli fiyat) ÷ Önceki fiyat × 100

Fiyat geçmişi elle tutulan tablolarda saklandığında, geçen hafta kısa süreli uygulanan düşük fiyat unutulur ve indirim etiketi olduğundan yüksek bir önceki fiyatı gösterir.

Denetimde ne bakılıyor ve cezalar ne büyüklükte?

Ticaret Bakanlığı'nın 2023'ün ilk yarısına ait açıklamasına göre fiyat etiketi denetiminde 25.409 işletmede 584.953 ürün incelendi, 15.894 aykırı ürün için toplam 14.991.883 TL idari para cezası uygulandı. Bu rakamlardan hesaplanan aykırı ürün payı yaklaşık yüzde 2,7'dir.

Fiyat artışı tarafında Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu (HFDK) zincir marketleri ayrıca denetler. Kurul 11 Şubat 2025 toplantısında fırın, kasap, ulusal ve yerel zincir marketlere tarifeye aykırı ekmek satışı ve fahiş fiyatla satış nedeniyle 52.824.640 TL ceza uyguladı. 25 Haziran 2025 toplantısında zincir market ve gıda perakendecilerine haksız fiyat artışı nedeniyle 23.845.718,50 TL ceza verdi.

Seçilmiş denetim ve ceza rakamları
TarihKapsamSonuçKaynak
2023 ilk yarıFiyat etiketi denetimi: 25.409 işletme, 584.953 ürün15.894 aykırı ürüne 14.991.883 TL cezaTicaret Bakanlığı, 18.07.2023
11.02.2025Fırın, kasap, ulusal ve yerel zincir market52.824.640 TL ceza (tarifeye aykırı ekmek, fahiş fiyat)Ticaret Bakanlığı, HFDK
25.06.2025Zincir market ve gıda perakendecileri23.845.718,50 TL ceza (haksız fiyat artışı)Ticaret Bakanlığı, HFDK
25.06.2025Meyve-sebze satan 206 işletme79.521.325 TL cezaTicaret Bakanlığı, HFDK

Mağazada etiket-kasa mutabakatı nasıl kurulur?

Mutabakat, fiyatı değişen her ürün için kasadaki fiyat ile rafta duran etiketin aynı gün karşılaştırılmasıdır. Kontrol el terminaliyle rafta okutularak yapılır; sonuç sisteme girer ki uyumsuz etiket görev olarak sorumlusuna düşsün ve mağazalar aynı ölçüyle karşılaştırılabilsin.

Etiket-kasa uyum oranı
Uyumlu etiket kontrolü ÷ Toplam etiket kontrolü × 100
  1. Fiyatı değişen ürün listesini alınMerkezden gelen liste mağazaya fiyat kasaya inmeden önce ulaşır; hangi ürünün hangi saatten itibaren yeni fiyatla satılacağı yazılıdır.
  2. Etiketi basın ve rafa takınEtiket ürün ve raf sırasına göre basılır; eski etiket sökülmeden yenisi takılmaz.
  3. Rafta okutunEtiket el terminaliyle okutulur, kasa fiyatı ve zorunlu alanlar ekranda karşılaştırılır.
  4. Farkı kaydedinUyumsuz etiket neden koduyla kaydedilir: fiyat farkı, birim fiyat eksik, yanlış raf, etiket yok.
  5. Rastgele örneklem ekleyinFiyatı değişmeyen ürünlerden de her gün küçük bir örneklem kontrol edilir; düşmüş ya da yanlış rafa takılmış etiket böyle bulunur.

Mindpera'da etiket-kasa uyumu nasıl izlenir?

Mind Ops modülünde mağaza denetimi ve kontrol listeleri sahada tamamlanır; etiket kontrolü bu listelerden biri olarak kurulur ve sonucu satış verisiyle birlikte okunur. Eşleşmeyen POS satırları sebep kodu ve tutar farkıyla listelenir.

Geçmiş günün uyum oranını veritabanı tanımlı formülle hesaplar; aynı rapor iki kez alındığında aynı sayı gelir. Ajanlar uyumsuz etiketi ve eşiği aşan mağazayı bulur, görev açar, mağaza müdürüne düşürür ve kapanana kadar takip eder; kapanmayan madde bölge müdürüne yükselir.

  • Mind Ops: kontrol listeleri, mağaza günlük karnesi, açık madde ve eskalasyon raporu.
  • Mind Cost: son alış maliyeti eşiği aştığında fiyatlama sorumlusuna uyarı ve fiyat güncelleme önerisi listesi.
  • Mind Stock: fiyat değişikliğinden etkilenen ürünlerin stok ve hareket verisi aynı modelde.

Kasa fiyat tablosu, ERP fiyat listesi ve etiket kayıtları farklı sistemlerde duruyorsa kurulumda tek modele taşınır.

Sık sorulan sorular

Raf fiyatı ile kasa fiyatı farklıysa ceza var mı?
Fiyat etiketi kurallarına aykırılık Ticaret Bakanlığı denetiminde idari para cezasına konu olur. Bakanlığın açıklamasına göre 2023'ün ilk yarısında 15.894 aykırı ürün için toplam 14.991.883 TL ceza uygulandı. Tüketici açısından kural nettir: raf ve kasa farklıysa düşük fiyat uygulanır. Ceza tutarları her yıl yeniden belirlendiği için güncel tutar yürürlükteki metinden kontrol edilir.
İndirimli satışta önceki fiyat nasıl gösterilir?
İndirimden önceki fiyat, indirimin yapıldığı satış kanalında son 10 günde uygulanan en düşük fiyattır: mağazada 11 Ekim 2025'ten, internet sitesi ve mobil uygulamada 1 Ağustos 2026'dan beri; önceden bu süre 30 gündü. Çabuk bozulan üründe indirimden hemen önceki fiyat esas alınır. Yönetmelik ayrıca kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihinin afiş ve ilanda yazılmasını ister.
Açık satılan üründe dara düşmek zorunlu mu?
Evet. Açık satılan üründe etikette yalnızca birim fiyat yazılır ve tartıda ambalajın ağırlığı düşülür. 11 Ekim 2025 değişikliği darayı, malın birim fiyatını etkilemeyecek nitelikteki ambalaj, kap ya da benzeri malzemenin ağırlığı olarak tanımladı. Terazide dara tanımı eksikse müşteri ambalajın ağırlığını da ürün fiyatından öder.
Elektronik raf etiketi kullanılabilir mi?
Evet. Ticaret Bakanlığı'nın fiyat etiketi bilgilendirmesine göre elektronik ve dijital etiket kullanımı serbesttir; zorunlu alanlar aynen geçerlidir. Elektronik etiket fiyatı merkezden güncellediği için basma ve takma adımını ortadan kaldırır. Migros 2025 sonunda 816 mağazada elektronik raf etiketi kullanıyordu.
Raf ve kasa fiyatı farkı neden oluşur?
En sık neden fiyat değişikliği günüdür: yeni fiyat kasaya merkezden aynı gün iner, raf etiketi ise basılır, dağıtılır ve tek tek değiştirilir. Diğer nedenler etiketin yanlış rafa takılması, eski etiketin sökülmemesi ve kampanya bitişinde etiketin geri alınmamasıdır. Fiyatı değişen her üründe aynı gün etiket-kasa kontrolü bu aralığı kapatır.

Kaynaklar

  1. Ticaret Bakanlığı, Fiyat etiketleri hakkında bilgilendirme
  2. Resmi Gazete, 1 Temmuz 2026, sayı 33297: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik — 2026-07-01
  3. Resmi Gazete, 11 Ekim 2025, sayı 33044: Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik — 2025-10-11
  4. Özay Hukuk, Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde 11.10.2025 değişiklikleri (RG 33044) — 2025-10-13
  5. Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik
  6. Ticaret Bakanlığı, HFDK 2023 ilk yarı denetim sonuçları — 2023-07-18
  7. Ticaret Bakanlığı, HFDK 11 Şubat 2025 kararı — 2025-02-11
  8. Ticaret Bakanlığı, HFDK 25 Haziran 2025 kararı — 2025-06-25
  9. Migros 2025 Entegre Faaliyet Raporu (KGK arşivi) — 2025-12-31

Bu rehberdeki hesabı kendi verinizle kuralım

Formülü biliyor olmak yetmez; verinin doğru tanecikte durması gerekir. Kurulumu ekibimiz yapar. Mevcut yapınızı 30 dakikada birlikte gözden geçirelim.